Geluidsbelasting en- hinder
::Algemeen::
Eén van de grootste problemen bij luchthavens is het beheersen van het geluid van startende en landende vliegtuigen. Van alle milieuproblemen is het geluidsprobleem wel het grootste.
Geluidsoverlast leidt altijd tot veel klachten bij de daarvoor bestemde commissies. Groei van luchthavens wordt door te veel geluidsoverlast beperkt. Daarom mogen ook lang niet alle vliegtuigen op de luchthavens van de Europese Unie landen. Verouderde vliegtuigen produceren vele malen meer geluid dan de modernere toestellen. Het lastige van geluid is dat het naast een objectieve ook een subjectieve kant heeft, geluidsbelasting versus geluidshinder.
Uiteraard is de geluidshinder afhankelijk van de geluidsbelasting, maar de hinder is ook afhankelijk van de mate waarin men greep op de overlast heeft.
::Geluid::
Geluid wordt uitgedrukt in decibel. De decibel is dus de eenheid voor de geluidsbelasting. Het menselijk oor is niet voor alle toonhoogten in gelijke mate gevoelig. Voor dit verschil in gevoeligheid vindt een correctie plaats. Deze correcties leveren een ééngetalswaarde op voor het geluidsniveau, uitgedrukt in decibel (A) of dB(A). Om een indruk te geven van geluidsniveaus enkele voorbeelden:
35 dB(A) bibliotheek
45 woonkamer
55 normaal gesprek
60 groepsgesprek
70 overvliegende Boeing 737 (6,5 km van de start)
80 auto op straat, op 7,5 meter
90 vrachtauto op 7,5 meter
100 BAC 1-11 vliegtuig op 500 meter (niet toegestaan in de EU)
110 pneumatische boor op 10 meter
120 discotheek
Elke 3 decibel verschil betekent een verdubbeling of halvering van het geluid. Het menselijk oor ervaart deze verdubbeling of halvering pas bij een verschil van 10 decibel.
::Geluidsbelasting::
Geluidsbelasting wordt uitgedrukt in Kosten-eenheden. In 1963 is een formule ontwikkeld door prof. Kosten. Op deze wijze wordt de geluidsbelasting voor veel punten rond een luchthaven vastgelegd in een getal, de Kosteneenheid (Ke). In de formule wordt een verband gelegd tussen drie aspecten van het lawaai van vliegtuigen
-het aantal vliegtuigpassages gedurende een jaar
-het door elk vliegtuig veroorzaakte geluidsniveau
-de periode van het etmaal waarin de vliegtuigpassages voorkomen
Deze gegevens worden in een formule verwerkt waardoor voor elke punt berekend kan worden hoeveel Ke de gemiddelde geluidsbelasting in een heel jaar bedraagt. Geluidsniveaus lager dan 65 dB(A) worden hierbij niet meegerekend. Sinds kort is deze zog. afkap niet meer toegestaan en moet alle geluid worden meegenomen in de berekeningen.
Alle punten met dezelfde Ke-waarde worden met elkaar verbonden. Op deze wijze worden Ke-zones vastgesteld.
Er zijn vier Ke-zones gedefinieerd. De grootste zone is die van 35 Ke. In deze zone, de grootste, mag geen nieuwbouw worden gerealiseerd. Binnen de 30 Ke ook geen woonwijken. Woningen die in de 40Ke-zone staan komen in aanmerking voor isolatie. Als de geluidsbelasting 65 Ke of meer (in sommige gevallen 55 Ke) bedraagt wordt het huis gesloopt als de bewoners vertrekken.
De Kosten-eenheid wordt alleen in Nederland gebruikt en dan alleen voor de grote luchtvaart. Voor de kleine luchtvaart wordt de BKL (geluidsBelasting Kleine Luchtvaart) gebruikt.
Binnen afzienbare tijd wordt in de hele EU één maat gebruikt voor geluidsbelasting, de Lden (=Level day-evening-night). Ook hier is een formule ontwikkeld om deze grootheid te berekenen.
::Geluidshinder::
Geluidshinder geeft aan hoeveel last (hinder) mensen ondervinden van een bepaald geluid in hun omgeving. Geluidsbelasting is een objectief gegeven, geluidshinder daarentegen een subjectief gegeven. De geluidshinder in een bepaalde groep mensen wordt vastgesteld op basis van een vragenlijst onder een representatieve steekproef uit personen van die groep. Over de manier van vragenstellen zijn internationale richtlijnen.
Ondervraagden geven hun oordeel over de ervaren geluidsbelasting. Bij het vaststellen van geluidshinder spelen ook andere factoren een rol zoals de angst voor de geluidsbron of de mate waarop men meent invloed op de situatie te hebben.